Wyciąg z ustawy o pracownikach samorządowych z dnia 22 marca 1990 r. (Dz.U. nr 142 poz. 1593 z 2001 roku z późn. zm.)

Art. 1. Ustawa określa status prawny pracowników zatrudnionych w:

1. urzędzie marszałkowskim, wojewódzkich  samorządowych jednostkach organizacyjnych,
2. starostwie powiatowym, powiatowych jednostkach  organizacyjnych,
3. urzędzie gminy, w jednostkach pomocniczych  gminy oraz w gminnych jednostkach i zakładach budżetowych,
4. biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek  samorządu terytorialnego oraz zakładów budżetowych utworzonych przez te  związki,
5. biurach (ich odpowiednikach) jednostek  administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego - zwanych dalej  "pracownikami samorządowymi", z zastrzeżeniem art. 1a.

Art. 1a. Przepisów ustawy nie stosuje się do pracowników jednostek wymienionych w art. 1, których status prawny określają odrębne przepisy.

Art. 2. Pracownicy samorządowi są zatrudniani:

1. 1) na podstawie wyboru:
a. w urzędzie marszałkowskim:  marszałek województwa, wiceprzewodniczący zarządu oraz pozostali  członkowie zarządu województwa - jeżeli statut województwa tak stanowi,
b. w starostwie powiatowym:  starosta, wicestarosta oraz pozostali członkowie zarządu powiatu - jeżeli  statut powiatu tak stanowi, z tym że z członkami zarządu powiatu  wybranymi spoza składu rady powiatu zawsze nawiązuje się stosunek pracy,
c. w urzędzie gminy: wójt  (burmistrz, prezydent miasta),
d. w związkach jednostek  samorządu terytorialnego: przewodniczący zarządu związku i pozostali  członkowie zarządu - jeżeli statut związku tak stanowi,

2. na podstawie mianowania: pracownicy zatrudniani  na stanowiskach pracy określonych w statucie gminy bądź związku  międzygminnego,

3. na podstawie powołania: zastępca wójta  (burmistrza, prezydenta miasta), sekretarz gminy, sekretarz powiatu, skarbnik  gminy (główny księgowy budżetu), skarbnik powiatu (główny księgowy budżetu  powiatu), skarbnik województwa (główny księgowy budżetu województwa),

4. na podstawie umowy o pracę: pozostali  pracownicy samorządowi.

Art. 3. 1. Pracownikiem samorządowym może być osoba, która:
1) jest obywatelem polskim,
2) posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku,
3) ukończyła 18 rok życia i ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych,
4) posiada stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stanowisku.

2. Do pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nie stosuje się wymogów określonych w ust. 1 pkt 1 i 3.

3. Pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym może być osoba zatrudniana na podstawie art. 2 pkt 2 i 4, która spełnia wymagania określone w ust. 1 oraz dodatkowo:
1) posiada co najmniej wykształcenie średnie,
2) nie była karana za przestępstwo popełnione umyślnie,
3) cieszy się nieposzlakowaną opinią.

4. Pracownikiem samorządowym zatrudnionym na kierowniczym stanowisku urzędniczym może być osoba zatrudniana na podstawie art. 2 pkt 2-4, która spełnia wymagania określone w ust. 1 i ust. 3 pkt 2 i 3 oraz dodatkowo:
1) posiada łącznie co najmniej dwuletni staż pracy:
a) na stanowiskach urzędniczych w jednostkach, o których mowa w art. 1, lub
b) w służbie cywilnej, lub
c) w służbie zagranicznej, z wyjątkiem stanowisk obsługi, lub
d) w innych urzędach państwowych, z wyjątkiem stanowisk pomocniczych i obsługi, lub
e) na kierowniczych stanowiskach państwowych oraz

2) posiada wykształcenie wyższe.